10 oktober 1981

De olifantman van Bernard Pommerance
Gezelschap: Haagse Comedie
Regie: Eddy Habbema
Rol: dr. Frederick Treves
Met o.a.: Lou Landré, Pieter Lutz, Carl v.d. Plas


boven: Willem Nijholt, onder: Lou Landré. Foto Pan Sok. Collectie Theater Instituut Nederland

links: Lou Landré, rechts: Willem Nijholt. Foto Pan Sok. Collectie Theater Instituut Nederland
Uit de pers:
* Frederick Treves, een rol van Willem Nijholt, is de eigenlijke hoofdpersoon van het stuk. Hij maakt, om het maar eens modern te zeggen, een bewustwordingsproces door. Aanvankelijk is Merrick een object voor zijn ambitie als medicus, maar hij gaat zich steeds meer vragen stellen. Om uiteindelijk volkomen vertwijfeld te raken. Nijholt speelt de rol voor driekwart van de tijd ingehouden, met een sterke onderliggende dramatische lading. Als de vertwijfeling een feit is, gooit hij echter al zijn acteursregisters open, en komen de grote gebaren en de uithalen in de dialoog. Een romantische en wat ouderwetse manier van acteren die bij mij het gevolg heeft, dat de inhoud van de tekst volkomen langs me heen gaat.
bron: Eric van der Velden, 'Haagse Comedie overtuigt met De Olifantman', Het Vaderland, 12.10.1981

* Wat niet wegneemt dat er, met name door Lou Landré als de kreupele olifantman en door Willem Nijholt als de zelfbewuste, later twijfelende dokter Treves uitstekend wordt gespeeld.
bron: Ton de Zeeuw, 'Haagse Comedie graaft niet al te diep met Olifantman', De Telegraaf, 19.10.1981

* Willem Nijholt heeft voor de chirurg haarscherp het portret gevonden, dat men van zo'n Victoriaanse man met verlichte ideeën veronderstellen kan.
bron: Piet Ruivenkamp, 'Verwarring stemt tot nadenken', Haagsche Courant, 12.10.1981

* Willem Nijholt vermocht slechts af en toe te doen geloven in de figuur van de edele wetenschapsman Treves. Hij leek meer in de weer als Professor Higgins met Eliza uit Pygmalion.
bron: Anton Deering, 'De Olifantman knap gespeeld', Algemeen Dagblad, 12.10.1981

* Dokter Treves zit eveneens vol diepe gedachten, die echter evenzoveel open deuren zijn. 'Hoe beter het de Olifantman gaat, hoe meer hij lichamelijk aftakelt, net als wij', vindt dokter Treves. Ik kon aan het spel van Willem Nijholt niet zien of hij zijn eigen gebeuzel serieus nam. (...) Willem Nijholt, een uitstekende acteur, staat als Dokter Treves iets te doen dat tussen alle rolopvattingen in blijft hangen.
bron: Alma Post, 'Olifantman in feestverpakking', Haarlems Dagblad, 12.10.1981

* Willem Nijholt had een zware opdracht als Treves, tegelijk een stijve laat-Victoriaan en de  enige die intelligent en bewust genoeg was om zich onzeker te voelen bij het zien van zijn beschermeling. Iets meer gewicht en arrogantie zouden goed geweest zijn om de ouderwetse burgerlijkheid dichterbij te brengen en het contact sterker te maken; maar hij liet toch duidelijk zien wat het geval-Treves te betekenen heeft.
bron: J.J. Peereboom, 'De Olifantman', NRC, 12.10.1981

* Willem Nijholt maakt als Treves slechts de helft van zijn rol geloofwaardig: de correcte en door zijn taak volledig in beslag genomen wetenschapsman die geen andere emoties kent dan verbazing en verontwaardiging. Voor het intellectuele discours dat Treves met zichzelf heeft, zich realiserend dat de beoogde 'vermenselijking' van Merrick zich tegen hem zelf keert, heeft Nijholt niet een analyserende benadering gekozen maar een impulsieve. Zijn Treves is meer een karikatuur dan een denkende mens.
bron: Hana Bobkova, 'De Olifantman bij de Haagse Comedie te vlak', Het Financieele Dagblad, 23.10.1981